نرم افزارهاي BIOS

[admin]

نرم افزارهاي BIOS وظايف مختلفي دارند . وقتي رايانه خود را روشن مي کنيد ، ريز پردازنده براي اجراي اولين دستورات سيستم آماده مي شود . مجموعه اين دستورات بايد از قبل در محلي ذخيره شده و در اين هنگام به پردازنده فرستاده شود . سيستم عامل مرجع مناسبي از دستورات است ولي در اين هنگام خود سيستم عامل که روي هارد قرار گرفته قابل دسترسي نمي باشد . وظيفه BIOS فراهم کردن مجموعه اين دستور العمل ها در هنگام راه اندازي سيستم مي باشد . بعضي از وظايف ديگر BIOS بدين شرح اند :

1- POST : با روشن شدن منبع تغذيه اين تست بصورت خود کار از کليه قطعات موجود روي سيستم انجام مي شود . در اولين مرحله مادربرد تست مي شود ، در صورت وجود نداشتن مشکل RAM شمارش مي گردد . با راه اندازي و آغاز به کار سيستم گرافيگي ، تمام درايوها مورد ارزيابي قرار گرفته و آماده فعاليت مي شوند .
در اين مرحله با بصدا درآمدن بوق ، سلامت دستگاه ها تأئيد مي شود .

2- فعال کردن بايوس قطعات مختلف سخت افزاري نصب شده روي برد ، مانند کارت هاي گرافيک و SCSI .

3- فراهم سازي و ايجاد پل ارتباطي بين سيستم عامل و ساير دستگاه ها نظير کي بورد ، پورت هاي سري و موازي و ...

4- مديريت و نظارت بر مجموعه اي از تنظيمات براي ديسک سخت ، ساعت و ...
BIOS يک نرم افزار جهت ارتباط دادن جزئيات سخت افزاري با سيستم عامل مي باشد . اين نرم افزار داخل يک تراشه که روي مادر برد نصب شده قرار مي گيرد . پس از روشن شدن سيستم ، بايوس مراحلي را جهت راه اندازي سيستم انجام مي دهد که بدين ترتيب مي باشد :
1- چک کردن حافظه CMOS براي ايجاد تنظيمات سفارشي کاربر .
2- نمايش مشخصات سخت افزاري سيستم .
3- اخذ تصميم جهت راه اندازي سيستم از روي درايو انتخابي .
4- بارگذاري سيستم عامل .

حافظه CMOS : تراشه بايوس از نوع EEPROM بوده که اطلاعات روي آن تنها قابل خواندن مي باشد و نمي توان درون حافظه اطلاعاتي ذخيره کرد . در کنار اين تراشه نوعي حافظه (RAM) قرار گرفته که تغييرات ايجاد شده در منوها و همچنين تاريخ و ساعت سيستم را در خود ذخيره مي کند . اين حافظه انرژي الکتريکي لازم را از باطري ليتيومي که روي برد قرار گرفته دريافت مي کند . عمر مفيد اين باطري در حدود ٥ سال مي باشد . در تراشه هاي بايوس جديد اين دو قسمت روي يک قطعه الکترونيکي قرار مي گيرند و در مجموع مدار مجتمع بايوس ناميده مي شوند .
اولين اقدام بايوس چک کردن اطلاعات ذخيره شده در اين حافظه مي باشد . اين اطلاعات شامل جزئيات و آدرس قطعات سخت افزاري سيستم مي باشد و بايوس با چک کردن اين اطلاعات مي تواند مشخص کند چه تغييري در مشخصات سخت افزاري صورت گرفته است . بايوس همچنين ميان افزاري را درون حافظه قرار مي دهد که عهده دار ترجمه کد هاي ايجاد شده توسط سيستم عامل به کد هاي قابل درک براي سخت افزار و بالعکس مي باشد .

BOOTING :
پس از روشن کردن دستگاه اولين اقدامات بايوس که تست کردن مقدار حافظه ، شناسائي نوع ديسک سخت و درايوها است در صفحه اي مشاهده مي شود . البته در بعضي از مادر برد ها اين صفحه با يک تصوير جايگزين شده است که با زدن Tab اين جزئيات مشاهده مي شوند . پس از آن پورت هاي PS/2 و USB براي پيدا کردن کي بورد و مأوس و در مرحله آخر هم آدرس هاي PCI چک شده و در جدول صفحه بعد ليست آنها را مشاهده مي کنيد . اين اطلاعات شامل نوع پردازنده ، مقدار حافظه نهان پردازنده ، نوع درايوها و سرعت آنها ، ظرفيت ديسک سخت و آدرس پورت هاي ديگر مي باشد .
در پايان اين مرحله مراحل بار گذاري سيستم عامل شروع مي شود .

پيکربندي BIOS :
براي ايجاد تغييرات در مشخصات سيستم با زدن کليد پيش فرض Del ، Esc و يا ... وارد Setup مي شويد . در هر سمت چندين منو با حالات مختلف مشاهده مي شود . بعضي از آنها بدين شرح اند :

System Time/Date : شمارنده و ثبت کننده تاريخ رايانه .
Boot Sequence : مشخص کننده ترتيب و توالي راه اندازي از روي درايو ها مي باشد .
Security : ايجاد کلمه عبور براي راه اندازي سيستم و يا تنظيمات بايوس .
اعمال تغييرات نادرست در بعضي مواقع عدم راه اندازي سيستم عامل و يا بروز مشکلاتي در سرعت پردازنده را به همراه دارد . توصيه مي شود قبل از اعمال تغيير مشخصات گزينه ها به دقت بررسي شود .
در صورت بروز مشکلات سخت افزاري بايوس با بوق اخطار هاي مختلف نوع مشکل را به کاربر اطلاع مي دهد . البته در نسخه هاي جديد بايوس مي توان با استفاده از رابط هاي ايجاد شده مانند چراغ هاي LED مشکلات سخت افزاري بيشتري را حل نمود .

بروز رساني BIOS :
در بعضي مواقع به روزرساني BIOS ، تنها راه حل جهت رفع مشکلات سخت افزاري سيستم مي باشد . براي به روز رساني اين نرم افزار چند راه پيش روي شماست اما بهترين راه استفاده از نرم افزار پيشنهادي کارخانه توليد کننده مي باشد . اين نرم افزار در کنار راه اندازهاي مادربرد بر روي سي دي قرار گرفته است . با استفاده از اين نرم افزار مي توانيد مشخصات بايوس کنوني خود را پيدا کرده و از سايت سازنده آن نسخه ويرايش شده و يا جديد آنرا دانلود و جايگزين کنيد .
مهمترين و تنها نکته باقي مانده اين است که با توجه به مدل مادر برد و شماره نسخه بايوس آنرا بروز رساني کنيد . عمده توليد کنندگان اين نرم افزار بدين شرح اند:

Award
American Megatrends inc (AMI)
Phoenix Technologies
ALI
Winbond

منبع: روزنامه آسیا