گوگل

اهالی مانتن‌ویو که سال‌ها است نشان رهبری بلامنازع بازار جستجوی اینترنتی را بر سینه دارند، از تجربه‌ی بسیار زیادی در زمینه‌ی اداره دیتاسنترها برخوردارند. گوگل نیز همانند مایکروسافت، پس از ارائه‌ی اولین خدمات ابری توسط آمازون، تجربیاتش در زمینه‌ی مدیریت دیتاسنترها را به کار بست تا خدمات ابری خود را به مشتریان ارائه کند.


توانایی‌ها و تجربیات گوگل در زمینه‌‌ی جستجو و تبلیغات آنلاین غیر قابل انکار است و مهندسان این شرکت موفق شدند با موفقیت این توانایی‌ها و تجربیات را به حوزه‌ی رایانش ابری نیز انتقال دهند. خدمات ابری گوگل در حوزه‌های تحلیل داده، هوش مصنوعی و یادگیری ماشین از اعتبار ویژه‌ای برخوردار هستند.
تاریخچه

برخلاف آمازون و مایکروسافت که کار خود را با ارائه‌ی خدمات زیرساختی شروع کردند، گوگل کار خود را با ارائه‌ی پلتفرمی موسوم به App Engine شروع کرد. نسخه‌ی پیش‌نمایش App Engine در ماه آوریل سال ۲۰۰۸ شروع به کار کرد و تعداد کاربران آن در ابتدا به ۱۰ هزار کاربر محدود بود. در پایان ماه می همان سال، ۷۵ هزار توسعه‌دهنده از این سرویس استفاده می‌کردند و ۸۰ هزار نفر دیگر نیز در لیست انتظار قرار داشتند. پس از دستیابی به این حجم از کاربران، گوگل استفاده از سرویس App Engine را برای تمام کاربران امکان‌پذیر کرد.

توانایی‌ها و تجربیات گوگل در زمینه‌‌ی جستجو و تبلیغات آنلاین غیر قابل انکار است

در ابتدا، این سرویس به‌صورت مجانی ارائه می‌شد و منابع آن نیز بسیار محدود بودند. سپس در سال ۲۰۰۹، گوگل به توسعه‌دهندگان اجازه داد با پرداخت هزینه، منابع بیشتری خریداری کنند؛ هرچند برچسب «پیش‌نمایش» تا نوامبر ۲۰۱۱ بر پیشانی App Engine باقی‌ ماند. با این وجود که استقبال اولیه توسعه‌دهندگان از سرویس ابری گوگل قابل توجه بود، اما برخی از کاربران به‌واسطه‌ی عدم پشتیبانی این سرویس از برخی زبان‌های رایج برنامه‌نویسی (به‌ویژه جاوا)، انتقاداتی به این سرویس وارد می‌دانستند. خوشبختانه از این لحاظ نیز شرایط تغییر کرد و گوگل در آوریل ۲۰۰۹، پشتیبانی از جاوا را به سرویس ابری خود اضافه نمود.


خدمات ارائه‌شده

خدمات ابری ارائه‌شده توسط گوگل، در مقایسه با آمازون و مایکروسافت چندان گسترده نیستند؛ اما اهالی مانتن‌ویو ابزارهایی تخصصی را به توسعه‌دهندگان ارائه می‌کنند که برخی از آن‌ها توسط دیگر رقبایشان ارائه نمی‌شوند. در زمینه‌ی پردازش ابری، گوگل به ارائه‌ی خدمات پردازشی و رایانش بدون سرور می‌پردازد. در حوزه‌ی بانک اطلاعاتی نیز گوگل خدمات بانک اطلاعاتی ابری با پشتیبانی از MySQL و Postgre SQL ارائه می‌کند. ابر مجازی خصوصی (VPC) یکی دیگر از خدمات گوگل در حوزه‌ی شبکه است.
در زمینه‌ی مدیریت و پردازش داده، مانتن‌ویونشین‌ها خدماتی نظیر انبارهای داده‌ی بزرگ، پردازش گروهی داده و تحلیل و مصورسازی داده را ارائه می‌کنند. گوگل همچنین خدماتی ویژه‌ی تحلیل داده در حوزه‌های ژنتیک و گزارش‌های تجاری ارائه می‌دهد؛ این خدمات به‌ترتیب Gnomics و Google Data Studio نام دارند. خدمات ابری گوگل، حوزه‌ی اینترنت اشیاء را نیز در بر می‌گیرد. خدمات یادگیری ماشین گوگل، API-هایی را برای جستجوی شغلی، گفتار (Speech)، ترجمه و هوش بصری در بر می‌گیرد. ابزارهای امنیتی و مدیریتی،بخش‌های دیگری از خدمات ابری گوگل را به خود اختصاص داده‌اند.
مزایا و معایب

شاید بتوان از تجربه‌ی گوگل در زمینه‌ی جستجو، به‌عنوان بزرگ‌ترین مزیت این شرکت در عرصه‌ی رایانش ابری یاد کرد. این تجربه باعث شده است گوگل توانایی بالایی در طراحی و مدیریت دیتاسنترهای بزرگ داشته باشد و همین تجربه منجر به افزایش ضریب اطمینان و کارایی بالای خدمات ابری گوگل نیز شده‌ است. به‌ لطف تعدد مشتریان این شرکت، اهالی مانتن‌ویو قیمت‌هایی پایینی برای خدمات ابری خود در نظر گرفته‌اند. گوگل در تلاش است تا قیمت‌هایی رقابتی برای خدمات خود ارائه کند و طرح‌های تخفیفی مختلفی نیز ارائه می‌کند. پیشنهادهای ارائه‌شده توسط گوگل در زمینه‌ی متناسب سازی خدمات با حجم نیازهای مشتریان، از جمله عواملی است که هزینه‌های کاربران گوگل را کاهش می‌دهد.
از آنجا که تعداد زیادی توسعه‌دهنده مشغول کار برای گوگل هستند، این شرکت آگاهی کاملی از نیازهای ابری توسعه‌دهندگان خواهد داشت. گوگل تلاش‌هایش برای پیشرفت و توسعه‌ی خدمات ابری را نیز پایان نداده و به‌ویژه در عرصه‌ی تحلیل داده و یادگیری ماشین پیشرفت قابل ملاحظه‌ای به نمایش گذاشته است. کارایی بالا و به‌کارگیری آسان خدمات ابری، از دیگر مزایای سرویس‌های ابری گوگل هستند.
با وجود تمام این مزایا، خدمات ابری گوگل گستره‌ی محدودی دارند و نمی‌توانند تمام نیازهای کاربران را پوشش دهند. به‌علاوه، برای شرکت‌هایی که قصد دارند از پلتفرم‌های قدیمی به پلتفرم‌های ابری مهاجرت کنند، گوگل انتخاب مناسبی نخواهد بود. همچنین، خدمات گوگل نمی‌توانند نیازهای امنیتی و سازمانی برخی شرکت‌ها و سازمان‌های دولتی را برآورده کند.
هرچند اهالی مانتن‌ویو در حال گسترش دیتاسنترهای خود بوده‌اند، اما گستره‌ی مناطق جغرافیایی که دیتاسنترهای ابری گوگل در آن واقع شده، در مقایسه با آمازون و مایکروسافت محدودتر است. با تمام این موارد، گوگل یکی از بازیگران مهم در زمینه‌ی رایانش ابری و در حال افزایش سهم خود از بازار است.

آی‌بی‌ام

در عرصه‌ی رایانش ابری ، آمازون، مایکروسافت و گوگل نام‌های شناخته‌شده‌تری هستند و اغلب از آن‌ها با عنوان «سه بزرگ‌تر» یاد می‌شود. بر اساس برخی منابع، آی‌بی‌ام رتبه‌ی چهارم را در بازار رایانش ابری در اختیار دارد؛ هرچند برخی دیگر از منابع، رتبه‌ی سوم را به این شرکت اختصاص می‌دهند و آن را جلوتر از گوگل می‌دانند.

آنچه صحبت کردن در مورد خدمات ابری آی‌بی‌ام را پیچیده‌تر می‌کند، تعدد نام‌های تجاری است که این شرکت باسابقه برای خدمات ابری خود در نظر گرفته‌ است. آی‌بی‌ام به‌طور کلی از نام تجاری IBM Cloud برای خدمات ابری خصوصی و تجاری خود استفاده می‌کند. برای خدمات ابری عمومی نیز از نام Bluemix استفاده می‌شود؛ پیش از این خدمات بلومیکس فقط شامل خدمات پلتفرمی می‌شد؛، اما اکنون خدمات زیرساخت را نیز شامل می‌شود.
علاوه بر موارد فوق، آی‌بی‌ام برخی سرویس‌های زیرساختی موسوم به SoftLayer را نیز ارائه می‌کند. اما به‌ نظر می‌رسد آی‌بی‌ام در تلاش است تا تدریجا از نام تجاری Bluemix برای تمام خدمات ابری خود استفاده کند. اگر تعدد این نام‌های تجاری را گیج‌کننده می‌دانید، بد نیست به اطلاعتان برسانیم آی‌بی‌ام از نام‌هایی نظیر Cloudbusrt ،Smart Business و SmartCloud نیز استفاده کرده است.
تاریخچه

برخلاف آمازون، مایکروسافت و گوگل، پیشینه‌ی خدمات ابری آی‌بی‌ام به دهه‌ی ۵۰ و اختراع بزرگ‌رایانه‌ها (Mainframe) بازمی‌گردد. قدم دیگر آی‌بی‌ام در این زمینه به دهه‌ی ۷۰ و سیستم‌عامل VM بازمی‌گردد که اشتراک یک گره میان چندین ماشین مجازی را امکان‌پذیر می‌کرد. اما در زمینه‌ی رایانش ابری مدرن، ابتدا در سال ۲۰۰۸، آی‌بی‌ام اعلام کرد قصد ارائه‌ی نرم‌افزاری ابری تحت عنوان Bluehouse دارد. این سرویس اوایل سال ۲۰۰۹ عرضه شد؛ اما در زمان عرضه، نام آن به Lotuslive تغییر یافته بود. بعدها نیز نام این سرویس به «خدمات ابر هوشمند آی‌بی‌ام برای کسب و کارهای اجتماعی» تغییر یافت.
در سال ۲۰۰۹، آی‌بی‌ام سرویس جدیدی موسوم Cloudbusrt را نیز به خدمات ابری خود اضافه کرد که اولین خدمات ابری زیرساختی این شرکت به‌شمار می‌رود. سرویس ذخیره‌سازی ابری آمازون نیز یک‌ سال بعد، تحت نام تجاری SmartCloud عرضه شد. یکی از گام‌های بزرگ آی‌بی‌ام، تصاحب شرکت SoftLayer در سال ۲۰۱۳ بود که در آن زمان بزرگ‌ترین ارائه‌کننده‌ی خدمات زیرساختی ابر خصوصی به‌شمار می‌رفت. خدمات SoftLayer برای مدتی به‌صورت جدا از خدمات ابری آی‌بی‌ام ارائه می‌شدند؛ اما اکنون این شرکت در حال یکپارچه‌سازی خدمات ابری SoftLayer با دیگر خدمات ابری خویش است. همزمان با تصاحب SoftLayer، آی‌بی‌ام یک واحد اختصاصی برای خدمات ابری شرکت برپا کرد.
آی‌بی‌ام در سال ۲۰۱۴ اعلام کرد در نظر دارد خدمات SoftLayer را گسترش دهد و برخی خدمات پلتفرمی را نیز تحت نام Bluemix ارائه کند. از آن زمان تاکنون، آی‌بی‌ام توجه بیشتری به خدمات Bluemix مبذول داشته و خدمات زیرساختی را نیز به آن افزوده است. خدمات گسترده‌ی پردازش ادراکی واتسون، یکی دیگر از خدمات ارائه‌شده تحت برند Bluemix هستند.
خدمات ارائه‌شده

یکی از خدمات متمایزکننده‌ی آی‌بی‌ام، سرورهای موسوم به Bare-Metal است، در این سرورها، به‌جای اختصاص دادن ماشین‌های مجازی به مشتریان، کامپیوترهای فیزیکی اختصاصی در اختیار مشتریان قرار می‌گیرند. این کامپیوترها می‌توانند بر اساس نیاز مشتری حجم خاصی از پردازش را انجام دهند یا بین چند کاربر به اشتراک گذاشته شوند. علاوه بر این، آی‌بی‌ام ماشین‌های مجازی ابری، سرورهای مجازی و خدمات پردازش GPU را به مشتریان خود ارائه می‌کند.
خدمات ذخیره‌سازی و سرورهای پشتیبان گیری نیز از جمله خدمات ابری این شرکت هستند. به‌علاوه، خدمات شبکه نظیر متعادل‌سازی بار ترافیکی (Load Balancing)، ارتباطات خصوصی امن و شبکه‌های تحویل محتوی از جمله خدمات ابری آی‌بی‌ام هستند. آی‌بی‌ام همچنین خدماتی در حوزه‌ی موبایل، از جمله ابزارهای Swift جهت ساخت اپلیکیشن‌های آی او‌اس ارائه می‌کند. سرویس هوش مصنوعی و یادگیری ماشین واتسون، تحلیل محتوی، سرویس مکالمه‌ی زبان طبیعی و تبدیل گفتار به متن نیز از جمله خدمات ابری آی‌بی‌ام به شمار می‌روند. سرویس‌های داده و تحلیل داده، اینترنت اشیاء و سرویس‌های امنیتی، بخشی دیگر از خدمات ابری آی‌بی‌ام هستند.

مزایا و معایب

برخی مزایای خدمات ابری آی‌بی‌ام، خدمات این شرکت را از دیگر رقبا مجزا می‌کند. برای مثال، سرورهای Bare-metal و خدمات پردازش GPU ارائه‌شده توسط آی‌بی‌ام، برای مشتریانی که به کارایی و امنیت بیشتر اهمیت می‌دهند بسیار مناسب هستند. همچنین، در مقایسه با رقبا، خدمات آی‌بی‌ام از انعطاف‌پذیری و ویژگی‌های شخصی‌سازی بیشتری برخوردار هستند. اما باید اذعان کرد که ارائه‌ی سرورهای شخصی‌سازی شده وقت‌گیر است و سرعت آماده‌سازی آن‌ها چندان بالا نیست.

خدمات آی‌بی‌ام از انعطاف‌پذیری و ویژگی‌های شخصی‌سازی بیشتری برخوردار هستند

به لطف پلتفرم واتسون، آی‌بی‌ام در زمینه‌هایی همچون رایانش ادراکی و هوش مصنوعی بسیار موفق عمل کرده است؛ هرچند در این زمینه نیز آی‌بی‌ام رقیب سرسختی به‌ نام گوگل را پیش روی خود می‌بیند. شرکت‌هایی که از فناوری‌های آی‌بی‌ام نظیر سرورهای Power8 و نرم‌افزارهای این شرکت استفاده می‌کنند، تمایل بیشتری جهت استفاده از خدمات ابری آی‌بی‌ام خواهند داشت. علاوه بر این، طبق ادعای گارتنر و بر اساس تحقیقات انجام‌شده توسط Cowen & Co، مشتریان از پشتیبانی ارائه‌شده توسط آی‌بی‌ام رضایت بالایی دارند.
هرچند قیمت خدمات ذخیره‌سازی آی‌بی‌ام بسیار رقابتی است، اما هزینه‌ی خدمات پردازشی این شرکت برای مشتریانی که بودجه‌ی محدودی دارند مناسب نخواهد بود. در نهایت باید اذعان کرد که آی‌بی‌ام خدمات رایانش ابری مناسبی ارائه می‌دهد و برخی سرویس‌های ارائه‌شده توسط این شرکت کاملا منحصر به فرد هستند. آی‌بی‌ام همچنین در حال توسعه‌ی دیتاسنترهای خود در سراسر جهان است و مصمم است سهم خود از این بازار را گسترش دهد.
سایر خدمات و شرکت‌ها

حتما نام دیگر ارائه‌کنندگان خدمات ابری نظیر آی‌کلاد اپل یا دراپ‌باکس را نیز شنیده‌اید. پیش از هرچیز باید یادآوری کنیم برخلاف چهار شرکت فوق که به ارائه‌ی زیرساخت (IaaS)، پلتفرم (PaaS) و نرم‌افزار (SaaS) ابری می‌پردازند، آی‌کلاد، دراپ‌باکس و دیگر رقبای آن‌ها معمولا از زیرساخت‌ها، پلتفرم‌ها و نرم‌افزارهای ارائه‌شده توسط شرکت‌های فوق برای ارائه‌ی سرویس‌های خاصی به کاربران خود استفاده می‌کنند. از این جهت، این سرویس‌ها صرفا در گروه نرم‌افزار به‌عنوان سرویس (SaaS) قرار می‌گیرند.
برای مثال، آی‌کلاد اپل از خدمات ابری آمازون و آژور مایکروسافت قدرت می‌گیرد؛ هر چند در سال ۲۰۱۶، طی قراردادی کوپرتینویی‌ها به جمع کاربران خدمات ابری گوگل نیز ملحق شدند. استارتاپ محبوب دراپ‌باکس هم در ابتدا از سرویس‌های رایانش ابری آمازون استفاده می‌کرد. هرچند در سال ۲۰۱۶ این شرکت‌های فایل‌های ذخیره‌شده توسط کاربران را به سرورهای اختصاصی خود انتقال داد.
جمع‌بندی

در برخی مواقع، شرکت‌های بزرگ دنیای فناوری، برخوردی محتاطانه در مقابل تغییرات جدید در دنیای فناوری دارند. به ویژه در مواردی که این تغییرات مستلزم تغییراتی در بطن این شرکت‌ها باشد. اما این مسئله در مورد رایانش ابری صدق نمی‌کند و نه تنها بزرگ‌ترین نام‌های دنیای فناوری از آن استقبال کرده‌اند، بلکه استارتاپ‌های کوچک مختلفی نیز هر روز به این قافله می‌پیوندند.